نهج البلاغه/کلمات قصار/449

 وقال [ع ] : من کرمت عليه نفسه هانت عليه شهواته.
 
و فرمود: هر که خود را بزرگوار دید شهوتهایش در دیده وی خوار گردید.
 
 
کرامت نفس یعنی حرمت گذاشتن بر جنبه های انسانی و توجه نمودن به صفات خداوند.

نهج البلاغه/کلمات قصار/448

وقال [ع ] : من عظم صغارالمصائب ابتلاه الله بکبارها.
 
و فرمود: آنکه مصیبتهای خرد را بزرگ داند٬ خدا او را به مصیبتهای بزرگ مبتلا گرداند.
 
 
 

نهج البلاغه/کلمات قصار/447

وقال [ع ] : من اتجر بغير فقه فقد ارتطم فی الربا.

 

و فرمود:آن که بی دانستن فقه به بازرگانی پرداخت خود را در ورطه ربا انداخت.

 

نهج البلاغه/کلمات قصار/446

446 - وقال [ع ] لغالب بن صعصعه ابی الفرزدق ، فی کلام دار بينهما : ما فعلت ابلک الکثيره ? قال : دغدغتها الحقوق يا امير المؤمنين فقال [ع ] : ذلک احمد سبلها.
 
و به غالب پسر صعصعه ابوالفرزدق در گفتگویی که میانشان رفت فرمود: شتران فراوانت را چه شد؟ گفت :امیرالمومنین! پرداخت حقوق پراکنده شان کرد. فرمود: این بهترین راه است.
 
 
پرداخت حق دیگران کاری پسندیده و از کارهای ستودنی است.

نهج البلاغه/کلمات قصار/445

وقال [ع ] : اذا کان فی رجل خله رائقه فانتظروا اخواتها.
 
و فرمود: اگر در کسی خصلتی شگفت دیدید٬ همانند آن را انتظار برید- چه طبیعت او وی را برانگیزد دیگر بار٬ بر کردن چنان کار.
 
 
بسیاری از عکس العمل ها و رفتارمان برخواسته از ناخودآگاه و بدون اراده است.

نهج البلاغه/کلمات قصار/444

وقال [ع ] : قليل مدوم عليه خير من کثير مملول منه.
 
و حضرت علی علیه السلام: اندکی که دوام دارد٬ به از بسیاری که ملال آرد.
 
 
کیفیت بر کمیت ارجحیت دارد.آنچه با کیفیت به دست می آوریم عمیق تر و ماندگارتر است از آن چیزی که در ظاهر بسیار داشته باشیم.
 
 

نهج البلاغه/کلمات قصار/443

 وقال [ع ] : و قد جاءه نعی الاشتر رحمه الله : مالک و ما مالک و الله لو کان جبلا لکان فندا ، و لو کان حجرا لکان صلدا ، لا يرتقيه الحافر ، و لا يوفی عليه الطائر قال الرضی : و الفند : المنفرد من الجبال.
 
و چون خبر مرگ اشتر بدو رسید فرمود: مالک! مالک چه بود! به خدا اگر کوه بود کوهی بود جدا از دیگر کوهها و اگر سنگ بود سنگی بود خارا که سم هیچ ستور به ستیغ آن نرسد و هیچ پرنده بر فراز آن نپرد.{و فِند کوهی است از دیگر کوهها جدا افتاده}
 

نهج البلاغه/کلمات قصار/442

 وقال [ع ] : ليس بلد باحق بک من بلد خير البلاد ما حملک.
 
حضرت علی علیه السلام فرمود: شهری تو را از شهر دیگر بهتر نیست.بهترین شهرها آن بود که در آنت آسایش زندگی است.
 
 

نهج البلاغه/کلمات قصار/441

وقال [ع ] : الولايات مضامير الرجال.

حضرت علی علیه السلام فرمودند: حکمرانیها میدانهای مسابقت مردان است.

 

نهج البلاغه/کلمات قصار/440

وقال [ع ] : ما انقض النوم العزائم اليوم.

و امیرالمومنین فرمودند: خواب چه تصمیمهای روزانه را که نقش بر آب کرد.

 

نهج البلاغه/کلمات قصار/439

وقال [ع ] : الزهد کله بين کلمتين من القرآن : قال الله سبحانه : [[ لکيلا تاسوا علی ما فاتکم ، و لا تفرحوا بما آتاکم ] ]و من لم ياس علی الماضی ، و لم يفرح بالاتی ، فقد اخذ الزهد بطرفيه.

و حضرت علی علیه السلام فرمود: همه زهد در دو کلمه از قرآن فراهم است: خدای سبحان فرماید" تا بر آنچه از دستتان رفته دریغ نخورید٬ و بدانچه به شما رسیده شادمان مباشید."(سوره حدید٬ ۲۳) و آن که بر گذشته دریغ نخورد و به آینده شادمان نباشد از دو سوی زهد گرفته است.

 

در لحظه بودن یعنی ارتباط مستقیم با هستی ٬ یعنی فقط توجه به خدا و رسیدن به تعادل ٬نه گذشته نه آینده ٬نه حسرت نه مسرت٬ نه خواستن نه نخواستن و ... و یافتن حد میان این واژه ها یعنی زهد.

نهچ البلاغه/کلمات قصار/438

وقال [ع ] : الناس اعداء ما جهلوا.

و فرمود: مردم دشمن آنند که نمی دانند.

 

همواره مقاومت در مقابل ناشناخته ها و به دلیل ترس از تغییر است. سکون و عادت روح را خشک می کند و جهان ما را منجمد و بی حرکت٬ و بعد از مدتی آنچه نمی خواهیم٬ شکستن این حصارها و قیدوبندهاست.

 

 

نهج البلاغه/کلمات قصار/437

و سئل [ع ] : ايهما افضل : العدل ، او الجود ? فقال [ع ] : العدل يضع الامور مواضعها ، و الجود يخرجها من جهتها ، و العدل سائس عام ،و الجود عارض خاص ، فالعدل اشرفهما و افضلهما.

و از ایشان پرسیدند عدل یا بخشش کدام بهتر است؟ فرمود: عدالت کارها را بدانجا می نهد که باید و بخشش آن را از جایش برون نماید. عدالت تدبیرکننده ای است به سود همگان، و بخشش به سود خاصگان. پس عدل شریفتر و با فضیلت تر است.

 

عدل بایدها و نبایدهاست و بخشش شایدها و نشایدها ، عدل تدبر است و قانون ، جود ترحم است و اخلاق.

نهج البلاغه/کلمات قصار/436

وقال [ع ] : اولی الناس بالکرم ، من عرفت به الکرام.
 
حضرت علی علیه السلام: سزاوارترین مردم به کرم کسی است که کریمان بدو شناخته شوند.
 
 
 
 

نهج البلاغه/کلمات قصار/435

 وقال [ع ] : ما کان الله ليفتح علی عبد باب الشکر و يغلق عنه باب الزياده ، و لا ليفتح علی عبد باب الدعاء و يغلق عنه باب الاجابه و لا ليفتح لعبد باب التوبه و ليغلق عنه باب المغفره.
 
و امیرالمومنین علیه السلام فرمود: خدا در سپاس گفتن را بر بنده ای نمی گشاید حالی که در نعمت را به روی او ببندد، و در دعا را بر روی او باز نمی کند و در پذیرفتن را بروی فراز. و در توبه را به روی بنده نمی گشاید و در آمرزش را بر وی به بندد- و استوار نماید.

نهج البلاغه/کلمات قصار/434

 وقال [ع ] : اخبر تقله قال الرضی : و من الناس من يروی هذا للرسول [ص ] و مما يقوی انه من کلام امير المؤمنين [ع ] ما حکاه ثعلب عن ابن الاعرابی ، قال المامون : لولا ان عليا قال [[ اخبر تقله ] ] لقلت : اقله تخبر.
 
امیرالمومنین علیه السلام فرمودند: بیازمای تا دشمن آن گردی .
{ و بعضی این جمله را از رسول خدا (ص) روایت کرده اند: و آنچه تایید می کند از سخنان امیرالمومنان (ع) است روایت ثعلب از ابن اعرابی است که مأمون گفت: اگر علی (ع) نگفته بود "اخبر تقله" می گفتم "أقله تخبر".}
 
 
بر ظاهر هیچ چیز نمی توان تکیه کرد و بدون شناخت نمی توان قضاوت نمود.بعد از رسیدن به چیزهای حقیری که در نظرمان جلوه ای عظیم دارند،حقارتشان را آشکار می کنند.

نهج البلاغه/کلمات قصار/433

وقال [ع ] : اذکروا انقطاع اللذات ، و بقاء التبعات.
 
و فرمود: به یاد دارید که لذتها تمام شدنی است٬ و پایان ناگوار آن بر جای ماندنی.
 
 
 
اگر لذتهایمان مطابق با تعاریف و چهارچوبهای دقیق زندگی باشند٬همواره باقی خواهند بود و از آنها سرخوشی و انرژی خواهیم گرفت اما اگر در سطحی پایین باشند و مطابق با دقت های منطبق بر چهارچوب ها و اهدافمان نباشند تنها ناگواری برجای خواهد ماند.

نهج البلاغه/کلمات قصار/432

432 - وقال [ع ] : ان اولياء الله هم الذين نظروا الی باطن الدنيا اذا نظر الناس الی ظاهرها ، و اشتغلوا باجلها اذا اشتغل الناس بعاجلها فاماتوا منها منها ما خشوا ان يميتهم ، و ترکوا منها ما علموا انه سيترکهم ، وراوا استکثار غيرهم منها استقلالا ، و درکهم لها قوتا ، اعداء ما سالم الناس ، و سلم ما عادی الناس بهم علم الکتاب و به علموا ، و بهم قام الکتاب و به قاموا ،لا يرون مرجوا فوق ما يرجون ، و لا مخوفا فوق ما يخافون.
 
و فرمود: دوستان خدا آنانند که به درون دنیا نگریستند، هنگامی که مردم برون آن را دیدند، و به فردای آن پرداختند آنگاه که مردم خود را سرگرم امروز آن ساختند، پس آنچه را از دنیا ترسیدند آنان را بمیراند{شهوت و خشم}، میراندند، و آن را که دانستند به زودی رهاشان خواهد کرد راندند {مال دنیا}، و بهره گیری فراوان دیگران را از جهان خوار شمردند، و دست یافتنشان را بر نعمت دنیا، از دست دادن آن خواندند.دشمن آنند که مردم با آن آشتی کرده اند {لذت دنیا} و با آنچه مردم با آن دشمنند در آشتی به سر برده اند {عفت و تقوا}.کتاب خدا به آنان دانسته شد و آنان به کتاب خدا دانایند. کتاب به آنان برپاست و آنان به کتاب برپایند.بیش از آنچه بدان امید بسته اند {رحمت پروردگار}، در دیده نمی آرند. و جز از آنچه از آن می ترسند {خشم کردگار} از چیزی بیم ندارند.

نهج البلاغه/کلمات قصار/431

 و قال [ع ] : الرزق رزقان : طالب ، و مطلوب فمن طلب الدنيا طلبه الموت ، حتی يخرجه عنها ، و من طلب الاخره طلبته الدنيا حتی يستوفی رزقه منها.
 
 و فرمود: روزی دو گونه است : آن که بجوید و آن که بجویندش٬ پس آن که دنیا را جوید مرگ در پی او پوید تا از دنیایش برون راند و آن که آخرت را خواهد دنیا او را جوید تا روزی اش را به کمال بدو رساند.
 
 

نهج البلاغه/کلمات قصار/430

وقال [ع ] : ان اخسر الناس صفقه ، و اخيبهم سعيا ، رجل اخلق بدنه فی طلب ماله ، و لم تساعده المقادير علی ارادته ، فخرج من الدنيا بحسرته ، و قدم علی الاخره بتبعته.
 
و فرمود: زیانمندترین مردم در معاملت و نومید ترین شان در مجاهدت٬ مردی است که تن خویش در طلب مال فرسود و تقدیرها با خواست او مساعد نبود٬ پس با دریغ از دنیا برون شد و با وبال آن مال روی به آخرت نمود.

نهج البلاغه/کلمات قصار/429

 وقال [ع ] : ان اعظم الحسرات يوم القيامه حسره رجل کسب مالا فی غير طاعه الله ، فورثه رجل فانفقه فی طاعه الله سبحانه ، فدخل به الجنه ، و دخل الاول به النار.
 
و فرمود: بزرگترین دریغها در روز رستاخیز دریغ مردی است که مالی را جز از راه طاعت خدا به دست آورد٬پس مردی آن را به ارث برد و در طاعت خدای سبحان انفاق کرد. او بدان انفاق به بهشت رفت و نخستین بدان راه دوزخ سپرد.

نهج البلاغه/کلمات قصار/428

 وقال [ع ] فی بعض الاعياد : انما هو عيد لمن قبل الله صيامه و شکر قيامه ، و کل يوم لا يعصی الله فيه فهو عيد.
و در یکی از عیدها حضرت علی (ع) فرمودند: این عید کسی است که خدا روزه اش را پذیرفته و نماز وی را سپاس گفته و هر روز که خدا را در آن نافرمانی نکنند روز عید است.
 
 
 
گمان اینکه فرمایش امام علیه السلام در روز عید فطر بوده است٬دلنشین است.امیدوارم که امروز برای من و همراهان عزیزم عید باشد.
                                               عید بر همه مبارک

نهج البلاغه/کلمات قصار/427

وقال [ع ] : من شکا الحاجه الی مؤمن ، فکانه شکاها الی الله ، و من شکاها الی کافر ، فکانما شکا الله.
 
امیرالمومنین علیه السلام فرمودند: آن که حاجت به مومن برد چنان است که حاجت خود به خدا برده و آن که آن را به کافر برد چنان است که از خدا شکایت کرده.
 
 
 
در هستی باید با نیروهای خیر هم راستا بود تا عمل و نیت در راستای خیر قرار گیرد.

نهج البلاغه/کلمات قصار/426

وقال [ع ] : لا ينبغی للعبد ان يثق بخصلتين : العافيه و الغنی بينا تراه معافی اذ سقم ، و بينا تراه غنيا اذ افتقر.
 
امیرالمومنین علیه السلام فرمودند: بنده را نسزد که به دو خصلت اطمینان کند: تندرستی و توانگری. چه آنگاه که او را تندرست بینی ناگهان بیمار گردد و آنگاه که توانگرش بینی ناگهان درویش شود.
 
 
 
 
اندوخته های این دنیا فانی هستند و پشتوانه ای ندارند.

نهج البلاغه/کلمات قصار/425

وقال [ع ] : ان لله عبادا يختصهم الله بالنعم لمنافع العباد ، فيقرها فی ايديهم ما بذلوها ، فاذا منعوها نزعها منهم ، ثم حولهاالی غيرهم.

امیرالمومنین علیه السلام فرمودند: همانا خدا را بندگانی است که آنان را به نعمتها مخصوص کند٬ برای سودهای بندگان. پس آنها نعمتها را در دست آنان وا می نهد چندانکه آن را ببخشند٬ و چون از بخشش باز ایستند نعمتها را از ایشان بستاند و دیگران را بدان مخصوص گرداند.

 

پول و مال همچون جان٬و همچون جریان خون باید در گردش باشد.باید همواره در ظرفمان جای خالی برای دریافتهای جدید داشته باشیم.